Demo site
ISSN 2822-4914•Cilt 14, Sayı 3 (Güz 2026)•Açık Erişim Hakemli Dergi
TÜBİTAK ULAKBİM & DOAJ Dizinli

Yörünge Araştırma Dergisi

Disiplinlerarası bilim, derin teknoloji, oşinografi, nöromorfik bilişim ve eleştirel kuram alanlarında doğrulanabilir ve hakemli araştırmalar.

Editöryal Odak:“Uç Sınırlarda Gözlem ve Dayanım: Erzurum DAG teleskobunun adaptif optik verilerinden Karadeniz anoksik kemoklin sınırlarına uzanan derin ölçümler.”
Yayın Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Haluk Demiriz
Baş MakaleYörünge Mekaniği ve Uzay Sistemleri•Cilt 14, Sayı 3 (14 Ağustos 2026)

Erzurum DAG Teleskobunda Termal Türbülans Düzeltmesi ve Çözünürlük Sınırları

Karakaya Tepesi 3.170 m İrtifada Atmosferik Dalga Cephesi Bozulmalarının Gerçek Zamanlı Telafisi

Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) 4 metrelik primer ayna yüzeyinde, atmosferik mikro-termal dalgalanmaların neden olduğu optik faz bozulmaları Shack-Hartmann dalgacephesi sensörü ve 468 aktüatörlü deforme edilebilir ikincil ayna kombinasyonu ile incelenmiştir. 2025 kış döneminde elde edilen 120 saatlik sürekli kızılötesi (J, H, K bantları) test verileri, seeing değerinin 0.85 ark-saniyeden Strehl oranı %62 seviyesine kadar iyileştirilebildiğini kanıtlamaktadır.

Prof. Dr. Metehan ÖzgörüşErzurum Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG), Astronomi ve Astrofizik Enstitüsü
Araştırmayı İncele
Gözlemevi kubbesi altında optik ayna yüzeyinin gece kalibrasyonu

DAG 4 metrelik ayna hücresinde dalga cephesi düzeltme aktüatörlerinin 1 kHz frekanslı testi.

Taxonomi

Yayın Alanları ve Disiplinler

Tüm Dizini Tara

Yörünge Mekaniği ve Uzay Sistemleri

Uydu takımyıldızları, atmosferik sürüklenme, optik haberleşme ve yörünge trafik kontrol algoritmaları.

Oşinografi ve Karasal İklim Sistemleri

Basen hidrolojisi, termoklin tabakalanması, kıyı akıntıları ve derin deniz anoksik dengeleri.

Kriyojenik ve Fonksiyonel Malzemeler

Aerojeller, katı elektrolitler, kuantum noktalı fotodedektörler ve süperiletken arayüzler.

Ekstremofil Biyolojisi ve Biyosensörler

Halofilik arkeler, mikrobiyal enzimler, metagenomik taramalar ve biyo-bozunur katalizörler.

Nöromorfik Bilişim ve Donanım Mimarisi

Olay tabanlı asenkron sensörler, spiking sinir ağları ve düşük güçlü kenar işlemciler.

Topografya, Kentsel Morfoloji ve Jeoloji

Kentsel mikroiklim, jeotermal hidroloji, gözenekli yapı elemanları ve sismik zemin etkileşimi.

Hakemli Yayınlar

Son Araştırma Makaleleri

Tüm Makaleler (16)
Oşinografi ve Karasal İklim SistemleriCilt 14/2

Karadeniz Baseninde Sülfür-Oksijen Termoklin Sınırının Dikey Salınımları

Doç. Dr. Selin Vardar

Dünyanın en büyük meromiktik su kütlesi olan Karadeniz’de, yüzeydeki oksijenli üst su tabakası ile hidrojen sülfür (H2S) yüklü derin anoksik katman arasındaki ara yüzey (kemoklin/piknoklin) derinliği son otuz yılda belirgin bir sığlaşma eğilimi göstermektedir. Bu makale, batı baseninde 120 CTD istasyonundan toplanan çözünmüş oksijen, redoks potansiyeli ve yoğunluk verilerini modelleyerek, alt sınırın 135 metreden 98 metreye kadar yükseldiği kritik çekirdek alanları haritalandırmaktadır.

16 dk
211850
Kriyojenik ve Fonksiyonel MalzemelerCilt 14/2

Kriyojenik Sıvı Hidrojen Tanklarında Düşük Yoğunluklu Grafen Aerojel Katmanlarının Isıl Geçirgenlik Analizi

Dr. Kerem Tanaydın

Sıvı hidrojenin (LH2) 20.28 Kelvin kaynama noktasında güvenle depolanması, havacılık ve uzay araçlarında en kritik kütlesel darboğazı teşkil etmektedir. Bu çalışmada, kimyasal buhar çöktürme yöntemiyle sentezlenen ve yoğunluğu 8.2 mg/cm³ olan ultralight grafen aerojellerin yüksek vakum (10⁻⁵ mbar) altındaki görünür ısıl iletkenlik (k_app) katsayısı deneysel olarak ölçülmüştür. Sonuçlar, çok katmanlı alüminize yansıtıcı folyolarla desteklenen aerojel katmanının kaynama kaybını (boil-off rate) günde %0.12 seviyesine düşürdüğünü göstermektedir.

15 dk
8980
Ekstremofil Biyolojisi ve BiyosensörlerCilt 14/1

Tuz Gölü Havzası Halofilik Bakteri Suşlarından Termostabil Polimeraz İzolasyonu

Doç. Dr. Neslihan Aksoy

Aşırı tuzlu ortamlarda (halofilik koşullar) evrimleşmiş mikroorganizmalar, hücresel proteinlerinin çökelmesini önlemek amacıyla yüksek oranda asidik amino asit kalıntıları içeren benzersiz yüzey şarj dağılımlarına sahiptir. Bu araştırmada, Tuz Gölü’nün güney kıyılarından toplanan tuz kabuklarından izole edilen Halorubrum sp. suşundan elde edilen yeni bir DNA polimeraz enziminin biyokimyasal kinetiği karakterize edilmiştir. Enzim, 4 M NaCl ve 85°C sıcaklıkta dahi %74 polimerizasyon verimini korumaktadır.

14 dk
111120
Nöromorfik Bilişim ve Donanım MimarisiCilt 14/1

Olay Tabanlı Asenkron Görüntü İşleme Sensörleri İçin Düşük Güçlü Nöromorfik Devre Düzenleri

Dr. Yaman Sarpel

Geleneksel kare (frame) tabanlı kameralar saniyede sabit sayıda görüntü yakalayarak büyük miktarda gereksiz veri üretirken, olay tabanlı dinamik vizyon sensörleri (DVS) yalnızca sahnedeki piksel düzeyindeki logaritmik parlaklık değişimlerini zaman damgasıyla asenkron iletmektedir. Bu makale, 65 nm CMOS prosesinde üretilen ve piksel başına yalnızca 4.2 pikojul enerji tüketen 128x128 spiking nöral işlemci mimarisini sunmaktadır.

17 dk
171670
Açık Hakemlik & Metodoloji

Araştırmacı Diyaloğu ve Teknik Forum

Forum Başlıkları (12)
SabitlendiÇözüldüYörünge Mekaniği ve Uzay Sistemleri

DAG 4-metre aynasında düşük irtifa atmosferik dispersiyon düzeltmesi tecrübeleri

Teleskobun zenith açısı 50 derecenin üzerine çıktığında mavi ve kırmızı dalga boyları arasındaki diferansiyel atmosferik kırılma (DAR) 1.4 ark-saniyeye ulaşıyor. Spektrometre giriş yarığında ışık kaybını engellemek için prizmatik atmosferik dispersiyon düzelticinin (ADC) dönüş açısını gerçek zamanlı hava basıncına göre dinamik ayarlıyoruz. Ancak kış aylarında prizma dönüş motorunda 40 ms civarında bir mekanik histerezis saptadık. Benzer kurulumlarda bu histerezisi yazılımsal ön-gerilim (pre-tensioning) ile çözen oldu mu?

Prof. Dr. Metehan ÖzgörüşProf. Dr. Metehan Özgörüş(Erzurum Doğu Anadolu Gözlemevi)
3142048
ÇözüldüOşinografi ve Karasal İklim Sistemleri

TÜBİTAK Marmara Araştırma Gemisi 2025 Sonbahar CTD Ham Veri Seti erişim protokolü

Ekim 2025 seferinde batı baseni boyunca toplanan 120 istasyonluk Seabird 911plus CTD ham verilerini ve çözünmüş oksijen kalibrasyon katsayılarını Yörünge Dergisi açık veri havuzuna NetCDF formatında yükledik. İstasyonlar arası 0-200 metre derinlik kesitlerini görselleştirmek için örnek Python scriptini aşağıda paylaşıyorum.

Doç. Dr. Selin VardarDoç. Dr. Selin Vardar(ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü)
298034
Kriyojenik ve Fonksiyonel Malzemeler

Kriyostat izolasyon testlerinde 0.05 bar altı delaminasyon problemi yaşayan var mı?

Karbon fiber tank cidarının dışına epoksi bazlı yapıştırıcı ile lamine ettiğimiz grafen aerojel blokları, kriyostat vakum seviyesi 10⁻³ mbar değerine indiğinde arayüzeyden kabarma yaparak ayrılıyor. Aerojelin açık gözenekli yapısındaki hapsolmuş havanın tahliye hızının yetersiz kalması sonucu iç basınç gradyanı oluştuğunu düşünüyoruz. Gözenek perfüzyonunu bozmadan gaz tahliyesini hızlandıracak bir delik düzeni önerisi olan var mı?

Dr. Kerem TanaydınDr. Kerem Tanaydın(TÜBİTAK MAM Malzeme Enstitüsü)
276021
Kurul

Araştırmacılar ve Danışma Kurulu

Tüm Kurulu Gör (9 Araştırmacı)
Prof. Dr. Haluk Demiriz portresi

Prof. Dr. Haluk Demiriz

Kıdemli Araştırmacı & Bölüm Başkanı

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Yörünge Mekaniği Laboratuvarı

Doç. Dr. Selin Vardar portresi

Doç. Dr. Selin Vardar

Oşinografi Grubu Yürütücüsü

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü, Kıyı ve Açık Deniz Dinamikleri

Dr. Kerem Tanaydın portresi

Dr. Kerem Tanaydın

Başuzman Araştırmacı

TÜBİTAK MAM Malzeme Enstitüsü, İleri Kompozitler ve Aerojeller

Doç. Dr. Neslihan Aksoy portresi

Doç. Dr. Neslihan Aksoy

Öğretim Üyesi & Laboratuvar Direktörü

Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

Arşiv

Cilt ve Tematik Sayı Arşivi

Tüm Arşiv (6 Sayı)
Yörünge Dergisi Cilt 14 Sayı 3 Kapak Görseli: Teleskop aynaları ve derin uzay optik desenleri
Cilt 14, Sayı 3Güz 2026

Derin Uzay Optiği ve Ekstrem Koşul Biyolojisi

Bu sayımızda, Erzurum DAG teleskobunun adaptif optik devreye alma verilerini ve Tuz Gölü ekstremofillerinin zorlu çevrelerdeki moleküler adaptasyon stratejilerini yan yana getiriyoruz.

6 Makale • 184 SayfaDetaylar →
Yörünge Dergisi Cilt 14 Sayı 2 Kapak Görseli: Karadeniz ve Akdeniz kıyı akıntı çizgileri
Cilt 14, Sayı 2Yaz 2026

Karasal İklim Eşikleri ve Kıyı Dinamikleri

Karadeniz anoksik katmanının yükselişi ve Boğaziçi çift katmanlı akıntısının türbin yerleşimi simülasyonları, kıyı kuşağındaki kırılgan dengeleri matematiksel bir netlikle sergiliyor.

5 Makale • 156 SayfaDetaylar →
Yörünge Dergisi Cilt 14 Sayı 1 Kapak Görseli: Silikon fotonik ve nöromorfik devre şeması
Cilt 14, Sayı 1Bahar 2026

Hesaplamalı Donanımlar ve Optik Sensörler

Geleneksel von Neumann mimarisinin güç darboğazını aşmayı hedefleyen olay tabanlı asenkron devreler ve kuantum noktalı algılayıcılar bu sayının omurgasını teşkil ediyor.

5 Makale • 162 SayfaDetaylar →